De Egmond Gitaar

Een project van Siert van den Berg, schilder en filmmaker in 's-Hertogenbosch. Gemaakt in samenwerking met Chris van Dijk.

Deel 1: "Ha'k mar 'n gitaar" (de titel is afgeleid van een nummer op de CD "Allennig" van Daniël Lohues).

Een tijdje geleden stuitte ik op het verhaal van een niet meer bestaande Nederlandse gitarenfabriek: Egmond. Een fabriek uit Best, waar in de jaren zestig meer dan 200.000 gitaren per jaar werden gemaakt. Ik ben een Hagenees, geboren in 1947, baby-boomer en getuige van de ontwikkeling van Den Haag tot "de beatstad" van Nederland. Iedereen speelde in een bandje of wilde in een bandje spelen.

The Hooligans

Mijn bandje, of het bandje waarin ik mee mocht spelen heette "The Hooligans". We hebben maar één keer opgetreden en van dat optreden kan ik me alleen nog herinneren dat mijn gitaar kapot ging. Het was een goedkoop lor en nog een tweedehandsje ook: een EKO ofzo. Al werkende aan deze film las ik ergens dat Peter Koelewijn hetzelfde was overkomen. Op de eerste opnamedag van zijn allereerste single "Kom van dat dak af", brak zijn Egmond gitaar dwars doormidden. 




Het was kenmerkend voor het merk uit Best. De gitaren moesten vooral goedkoop zijn en dat ging vaak niet samen met kwaliteit. Aan de andere kant maakte Egmond het voor een hele generatie mogelijk om gitaar te (leren) spelen.

De fabriek bestond van 1948 tot 1978. De broers Gerard, Dick en Jaap Egmond begonnen in Eindhoven, waar hun vader Uilke al voor de oorlog een muziekwinkel had: Musica. De vierde broer Piet werd de boekhouder. Ze hadden jarenlang de wind mee, gitaren waren in de jaren zestig niet aan te slepen. Op het hoogtepunt werkten er zelfs 200 man in vaste dienst. Maar in 1972 kwamen de Egmonds echter in grote financieële problemen, ze trokken zich terug, de leiding overlatend aan bankmanagers. Het verhaal over de Martin Vega gitaren is te mooi om hier al weg te geven, maar ook dat avontuur was geen lang leven gegund.

In 1978 gingen de deuren van de fabriek in Best dicht. Even was er nog een doorstart in Boxtel, waar bij de SWD (sociale werkplaats) nog een paar jaar redelijk goede gitaren werden gemaakt onder de naam Alpha.

Het verhaal is op deze manier snel verteld. Maar toen ik het voor het eerst hoorde was ik stomverbaasd. Hoezo Best? Daar woon ik vlakbij. Wie kochten en verkochten die 200.000 gitaren dan, waar zijn ze gebleven? Wat was dat voor familie: die Egmonds. Zouden er nog mensen leven die bij die fabriek gewerkt hebben? Naarmate mijn zoektocht vorderde rezen er steeds meer vragen op.

Uiteindelijk bracht het werken aan deze film me bij geschiedenis van de gitaar zelf. Een geschiedenis waarin de Egmond gitaren een rol hebben gespeeld. Ogenschijnlijk een bescheiden rol, maar het is maar net hoe je er naar kijkt. Voor sommige artiesten heeft hun Egmond gitaar misschien zelfs wel een bepalende rol gespeeld.

Al had ik zelf geen Egmond, de geschiedenis van de gitaar heeft zeker ook mijn leven geraakt. De allereerste beelden die ik me kan herinneren, beelden die bij ons de huiskamer binnen kwamen op onze splinternieuwe televisie in die naoorlogse nieuwbouwflat in Den Haag,  waren die van Bill Haley met zijn "Rock Around The Clock". Het was 1958, ik was tien jaar oud: het feest kon beginnen! 

© Siert van den Berg GRAVEL ROAD MOVIES

N.B. Veel materiaal dat ik heb gedraaid is maar ten dele terug te vinden in de documentaire. Op deze website kan ik sommige aspecten verder uitwerken. Hieronder bijvoorbeeld het complete interview met Harmen Schaap, een verzamelaar van Egmond gitaren.



Siert van den Berg (1947) studeerde grafische vormgeving aan de AKI in Enschede, met als specialisaties film en fotografie. Lang was hij werkzaam als poppenspeler, reisde met zijn eigen gezelschap langs scholen en theaters in Nederland en België. Daarnaast had hij een eigen theater in Zutphen. Vanaf 2014 woont en werkt hij in 's-Hertogenbosch en maakt hij films en schilderijen. ("Mijn schilderijen" : rechtsboven in het menu).

Op Youtube en Vimeo kun je al mijn films zien. Op deze site uitsluitend het meest recente werk. "De Egmond Gitaar" is "A work in progress".